Dorota Uliasz

doradca w branży medycznej

Doradzam podmiotom wykonującym działalność leczniczą w opracowywaniu oraz wdrażaniu procedur i standardów podnoszących jakość obsługi pacjenta. Pomagam właścicielom i osobom zarządzającym w kierowaniu pracą personelu placówki medycznej. Podnoszę kompetencje personelu poprzez praktyczne szkolenia z zakresu: komunikacji z pacjentem, radzenia sobie z trudnymi sytuacjami oraz profesjonalnej i przyjaznej pacjentowi rejestracji.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Pacjent onkologiczny – co warto o nim wiedzieć?

Dorota Uliasz08 lipca 2019Komentarze (0)

Pacjent onkologicznyPacjent onkologiczny w procesie leczenia wymaga specyficznego podejścia całego personelu kontaktującego się z nim. Zarówno medycznego jak i niemedycznego. Diagnoza choroby nowotworowej, a później cały proces leczenia wymaga psychicznego przystosowania się do nowej sytuacji. Dotyczy to i samego pacjenta i jego rodziny.

Pacjent onkologiczny – droga do adaptacji do nowej sytuacji

Gdy stajemy przed nagłą zmianą, a taką najczęściej jest diagnoza dotycząca choroby nowotworowej, to musimy się do niej dostosować. Proces ten w żargonie psychologicznym często nazywany jest „reakcją na stratę”. Strata jest tu bardzo szerokim pojęciem – od straty dotychczasowego stylu życia, poprzez stratę zdrowia aż do straty życia. Często etapy reakcji na stratę są opisywane – właśnie z perspektywy śmierci i żałoby. To może wprowadzać w błąd – bo kojarzy się tylko i wyłącznie z sytuacją bardzo ekstremalną. Tymczasem diagnoza choroby nowotworowej, nawet jeśli rokowania są bardzo pozytywne – także wywołuje u pacjenta specyficzne reakcje, zanim przystosuję się do sytuacji.

Co prawda najnowsze najnowsze badania mówią trochę inaczej o etapach „żałoby”, to znaczy te wszystkie fazy/etapy występują, ale trzeba pamiętać, że:

  • każdy pacjent przechodzi przez ten proces inaczej. Nie wszyscy docierają do ostatniej fazy – akceptacji.
  • nie zawsze pacjenci przechodzą proces w takiej kolejności jak te etapy są opisane,

to jednak uważam, że wiedza na ich temat pomaga w pracy z pacjentem onkologicznym.

Szok, zaprzeczenie i niedowierzanie

W pierwszym etapie jest to szok, zaprzeczenie i niedowierzanie: „To niemożliwe! To nie może być rak, pewnie jest jakaś pomyłka w diagnozie – na pewno jest jakieś inne wytłumaczenie moich dolegliwości”.

Jak można pomóc pacjentowi onkologicznemu przejść przez ten etap?

  • stworzyć odpowiednie warunki do przekazania informacji (spokojne pomieszczenie),
  • zapewnić swoją obecność, tzw. empatyczne towarzyszenie,
  • ograniczyć mówienie do niezbędnego minimum – np. skorzystać z modelu SPIKES, który podpowiada w jaki sposób przekazywać niepomyślne informacje, tzw. „bad news”. Tutaj znajdziesz materiał na ten temat: SPIKES.

Gniew i bunt

Następnie wielu pacjentów przeżywa złość. Pojawia się gniew i bunt: „Dlaczego akurat mnie to spotkało?! To niesprawiedliwe!”. Gniew często skierowany jest ku osobom bliskim lub personelowi przychodni/szpitala, w którym leczy się pacjent. Jest to tzw. „gniew przeniesiony”. Aby pomóc sobie w takiej sytuacji (gdy pacjent nas oskarża, czy obraża) warto sobie uświadamiać, że w innych okolicznościach takie oskarżenia, by nie padły. To pomaga w dalszych kontaktach.

Jak można pomóc pacjentowi onkologicznemu przejść przez ten etap?

  • pacjent onkologiczny potrzebuje wysłuchania (empatycznego), nie pocieszania czy uspokojenia. Słuchaj zamiast mówić!,
  • jeśli musisz przekazać informacje – upewniaj się czy na pewno zostałeś dobrze zrozumiany; jeśli to potrzebne powtórz kilka razy informację.

Targowanie się

W kolejnym kroku pacjent targuje się z diagnozą. Na przykład myśli, „a może jeśli teraz zacznę zdrowo się odżywiać/uprawiać sport/schudnę/rzucę palenie to choroba cofnie się!”

Znowu tutaj, by pomóc pacjentowi – ważniejsze od mówienia jest słuchanie.

Smutek

Po etapie targowania się najczęściej pojawia się smutek, czy wręcz depresja: „Nic już nie ma sensu!. Nie ma po co się leczyć, przecież i tak niedługo umrę…”.

Na tym etapie warto obserwować pacjenta, czy jest to kolejny krok, w efekcie, którego przyjmie do wiadomości chorobę czy też potrzebna jest pomoc psychologa, psychiatry – bo natężenie i długi czas objawów na to wskazuje.

Adaptacja/akceptacja

Po etapie smutku, przychodzi w końcu moment, gdy pacjent akceptuje diagnozę, czy też adaptuje się do nowej sytuacji. Następuje swoista reorganizacja życia. Proces przystosowania doprowadził do przyjęcia diagnozy, akceptacji rozpoznania. Pacjent zaczyna aktywnie współpracować w procesie leczenia.

Pamiętaj, że niestety nie wszyscy pacjenci (jak mówią badania) przejdą na ten etap, niektórzy zatrzymają się na wcześniejszych.

Podsumowanie:

  • Reakcje towarzyszące przystosowaniu (opisane powyżej) są niezbędne, by pacjent onkologiczny na końcu przyjął do wiadomości diagnozę. Są czymś zupełnie normalnym i potrzebnym.
  • Te reakcje mogę dotyczyć nie tylko pacjenta, ale też jego bliskich, którzy towarzyszą im w ramach wizyt w przychodni/szpitalu.
  • Świadomość tych procesów jest niezbędna wszystkim osobom kontaktującym się z pacjentem: pracownikom rejestracji, pielęgniarkom, koordynatorom pakietu onkologicznego i lekarzom. Dzięki tej wiedzy – łatwiej będzie im kontaktować się z pacjentem. A także  określić, czy ten proces jest naturalny czy też pacjent onkologiczny wymaga konsultacji psychologa czy psychiatry.

O informowaniu pacjenta (w przypadku niepomyślnej diagnozy) przeczytasz również tutaj: złe informacje-perspektywa pacjenta.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy doradczo-szkoleniowej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 607 318 602e-mail: kontakt@zadowolonypacjent.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Rozwiązania Edukacyjne Wiedzieć – Umieć – Chcieć Dorota Uliasz Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Rozwiązania Edukacyjne Wiedzieć – Umieć – Chcieć Dorota Uliasz z siedzibą w Wieliczce.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kontakt@zadowolonypacjent.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: